PAZARIMIZIN TARİHİ
PAZAR Pazar Trabzon’un fethinden sonra yapılan idari bölünmede Rize ile birlikte nahiye merkezi idi. 1864 yılında ilçe oldu. Rize 1924 yılında il olduğu zaman yalnızca Pazar ilçesi vardı. İlçeye bağlı 10 mahalle ve 49 köy bulunmaktadır. Şehir nüfusu 17.600 toplam nüfus ise 29.829’dur. 1928 yılında belediye kurulmuştur. Pazar ilçesi çok eski bir yerleşim merkezi olmasına rağmen; tarihi ile paralel bir gelişme gösterememiştir
Pazar İlçesi’ndeki Tarihi Eserleri : Kızkalesi, Ciharkale, Yücehisar Camii
ÖZET TARİHÇE
* 1-Yazılı Tarih Öncesi:Pazar civarında yazılı Tarih öncesi yerleşmeler aydınlatacak her hangi bir buluntuya yapılan yoğun araştırmaya rağmen rastlanamamıştır.
* 2-Yazılı Tarih:M.Ö 2000 başlarında Pazar ve yöresinde Hayvancılık ve tarımla geçinen bir takım topluluklar yaşıyordu.
* M.Ö 1900 ve 1200 Tarikleri arasında Atina'nın /Pazar) Hititlerin etkisi altında kaldığı sanılmaktadır.İ.Ö.VIII.yüzyılda Miletos'lu denizciler Pazar yeri adı verilen yerleşimlerden birini de yöremizde kurmuşlardır.Aynı yüzyıllarda medler yöreyi ellerine geçirmişlerdir.Bir süre yöremiz Med'lerin yerine Ülke olan Persler'in eline geçmiştir.İ.Ö.1950'de Atina'da (Pazar) Pontus krallığı hakimiyeti görülür.İ.Ö 66'da Roma İmparatorluğunun kontrolü altına giren Atina'nın Roma İmparatorluğunun İ.S 395'de ikiye ayrılmasından sonra yöremiz Bizans egemenliğine geçer.Malazgirt savaşını izleyen sürede Melikşah'ın Rize'ye kadar geldiği ni Prof.Dr.İbrahim Kafesoğlu Melikşah adlı kitabında belirtir.
* 1204'te Atina'nın (Pazar)Trabzon Rum İmparatorluğunun hakimiyetine geçmesinden sonra Türk hakimiyetine geçişi 1461'de Fatih'in Trabzon'u fethi ile gerçekleşir.1571'de Kafkas kavimlerinden dolayı abhaza korsanlarınca Atina'nın (Pazar) basılıp yağmalanması da Tarihi bir vakadır.
* Osmanlı döneminde 1877'ye kadar Batum sancağına bağlı bir yerleşim yeri olarak görürken 1877-1878 Osmanlı Rus savaşından sonra Batum Ruslara bırakılınca 1878'de kurulan Lazistan sancağının (Merkez Rize) önde gelen kazası da Atina olur.
* I.Dünya savaşında 5 Mart 1915'de Atina (Pazar)Rus işgaline uğrar.Pazar'ın Rus işgalinden kurtuluş tarihi ise 10 Mart 1918'dir.1928'de Atina ilçesi Pazar adını almıştır.2 Ocak 1936'ya kadar Çoruh iline bağlı olan Pazar'ın Çoruh ilinin kaldırılmasından sonra kurulan Rize İlinin tek İlçesi Pazar'dır
* 1 Mart 1953'de Pazar'a bağlı Ardeşen Bucağı İlçe olur.
